Mleczko pszczele / Strona główna <

Mleczko pszczele

 

Mleczko pszczele jest wydzieliną gruczołów gardzielowych pszczoły, mieszczących się w przedniej części głowy. Rozwój gruczołów gardzielowych jest w głównej mierze zależny od spożywanego pyłku kwiatowego, przy czym uwarunkowany jest on także rodzajem pyłku. Zdolność do produkcji mleczka wykazują pszczoły robotnice w wieku 3-6 dni od wygryzienia się z komórek. Początkowo młoda robotnica karmi starsze larwy mieszaniną składającą się z miodu, wody oraz pierzgi, co w rezultacie prowadzi do wykształcenia się u niej gruczołów gardzielinowych przez które wydziela mleczko.

Proces ten trwa od siódmego do czternastego dnia życia pszczoły, po czym następuje stopniowe zanikanie gruczołów. Larwy robotnic i trutni karmione są mleczkiem przez pierwsze 3-4 dni życia, matką pszczelą natomiast w ciągu całego stadium larwalnego. Mleczko pszczele ma silne właściwości antybiotyczne. Prawdopodobnie istnieją różnice w składzie mleczka pszczelego, które podawane jest larwom w matecznikach i w komórkach pszczelich, a niektóre z jego składników decyduje o powstawaniu zapłodnionego jaja robotnicy lub matki. Poza tym pewne różnice w składzie tego produktu zależą od wieku karmionych larw, od wieku pszczół karmicielek, od gatunku spożywanego przez nie pyłku itd.

Właściwości fizyczne i skład chemiczny mleczka

Mleczko ma postać płynnej, gęstej substancji o barwie kremowej lub niebieskobiałej, o smaku lekko kwaśnym cierpkim i ostrym. Charakteryzuje się kwaśnym zapachem, swoistym dla mleczka. Współczynnik załamania światła w temperaturze 20°C waha się w granicach od 1,4060 do 1,4065. Dobrze rozpuszcza się w wodzie wytwarzając jednorodną emulsje lekko opalizującą. Mleczko charakteryzuje się dobrą rozpuszczalnością w 0,1 molowym roztworze NaCl, a z rozpuszczalników organicznych dobre są:

  • eter
  • aceton
  • alkohol.

Rozpuszczalność w miodzie sięga 80%. Mleczko pszczele wykazuje odczyn kwaśny. Wojtacki za Elserem podaje, że pH mleczka pszczelego wynosi od 4,1 do 4,8 i jest zależne od dnia, w którym karmione są larwy.

W wyniku przeprowadzonych analiz stwierdzono, że mleczko zawiera 23,5-49,3% suchej masy a w niej 0,70-5,46% popiołu; 0,34-23,0% tłuszczu; 8,3-42% węglowodanów; 9,0-35,0 białka. W skład białka mleczka pszczelego wchodzą albuminy i gammaglobuliny. W białku mleczka stwierdza się obecność następujących aminokwasów:

  • alaniny
  • argininy
  • cystyny
  • fenyloalaniny
  • glicyny
  • glutaminy
  • histydyny
  • izoleucyny
  • kwasu asparaginowego
  • kwasu glutaminowego
  • leucyny
  • lizyny
  • metioniny
  • proliny
  • seryny
  • treoniny
  • tryptofanu
  • tyrozyny
  • waliny

Niektóre z tych aminokwasów występują również w stanie wolnym. Mleczko jest substancją bogatą w witaminy: B1, B2, B6, B12, PP, kwas pantotenowy, kwas foliowy, biotynę, inozytol. Szczególnie dużo zawiera kwasu pantotenowego, niacyny (witaminy PP) oraz inozytolu. Kwas pantotenowy ogrywa kluczową rolę w przemianie materii rozwijającej się larwy. Mleczko zawiera 10 razy więcej kwasu pantotenowego niż pyłek i pierzga.

Spośród składników mineralnych w mleczku pszczelim wykryto następujące:

  • sód
  • potas
  • mangan
  • glin
  • arsen
  • rtęć
  • cynk
  • żelazo
  • magnez
  • krzem
  • chrom
  • kobalt
  • wapń
  • miedź
  • siarka
  • chlor
  • brom
  • złoto
  • bizmut

Tabela 1. Skład chemiczny mleczka świeżego i jego suchej masy w % wg. M. Wojtackiego

Składniki
Świeże mleczko
Sucha masa
Woda
65,5-69,9
-
Białka
14,0-18,38
40,43-58,01
Tłuszcze
1,73-5,68
5,61-18,74
Cukry
9,0-18,0
-
Składniki mineralne
0,7-1,19
2,31-3,94

Tabela 2. Zawartość witamin (w µg) w 1g świeżego mleczka wg. M. Wojtackiego

Witaminy
Zawartość
Tiamina B1
1,2-18,0
Ryboflawina B2
6,0-28,0
Pirydoksyna B6
8,0-10,0
Kobalamina B12
-
Witamina PP
-
Kwas pantotenowy B5
89,-511,0
Kwas foliowy
-
Biotyna H
1,7-4,0
Inozytol
178,0-400,0
Niacyna PP
-
Acetylocholina mg/g
-

Mleczko pszczele zostało dostrzeżone w siedemdziesiątych latach XVII wieku przez Holendra Swammerdama, a pierwsze badania tego produktu zostały przeprowadzone sto lat później przesz Reaumura. Liczne badania chemiczne oraz biologiczne wykazały w mleczku duża koncentrację cennych witamin, co pozwoliło kontynuować badania nad wpływem oraz działaniem mleczka pszczelego na organizm zwierząt. Szeroki rozgłos zapewnił mleczku agronom i pszczelarz francuski dr Caillas z Orleanu, który w broszurze opisał próby wstrzykiwania go kurom, przez co zwiększała się ich nieśność, a stare odzyskiwały zdolność znoszenia jaj. Caillas utwierdzał się w przekonaniu, że mleczko wywiera pozytywny wpływ na organizm ludzki, poprzez regenerację siły, wzmagając energię i przywracając dobre samopoczucie. Sposób przestawienia wyników przez francuskiego pszczelarza sprawił, że zagadnienie działania mleczka pszczelego wzbudziło duże zainteresowanie w wielu krajach.

Dr. Garden – biolog z Nowego Jorku udowodnił wpływ mleczka pszczelego na wydłużenie życia muszki owocowej o 29% w porównaniu do owadów kontrolnych. Podane próby zostały potwierdzone przez kolejnych amerykańskich naukowców.

Pozytywne wyniki w leczeniu chorych na wrzody żołądka i dwunastnicy uzyskał prof. Izar ze Sieny, natomiast profesor i Malossi z Bolonii, udowadnił, że dzieci którym podawano mleczko, przybierały na wadze, znaczna część z nich wykazywał odporność na choroby zakaźne.

Wyniki licznych badań i doświadczeń nie doprowadziły w efekcie końcowym do uznania mleczka pszczelego lekiem. W Polsce pierwsze próby produkcji mleczka pszczelego na większą skale przypadają na koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia.

 

Źródło:

Mieczysław Wojtacki- Produkty pszczele i przetwory miodowe. PWRiL. Warszawa;

Leon Bornus- Encyklopedia pszczelarska. PWRiL. Warszawa

 

 

> Galeria zdjęć (losowe zdięcia)
Dodano: 2009-10-24 Dodano: 2008-06-14 Dodano: 2010-05-15 Dodano: 2009-07-07