WOSK PSZCZELI
Wydzielanie wosku przez pszczoły
Wosk jest wydzieliną gruczołów woskowych, znajdujących się na brzusz-
nej stronie ciała pszczoły robotnicy. Płynny wosk wypływa przez kanaliki
na powierzchnię oskórka i zastyga na nim w postaci białych cieniutkich łuseczek. Głównym surowcem, z którego organizm pszczoły wytwarza wosk, są węglowodany (cukry). Największy rozwój gruczołów woskowych, a tym samym najintensywniejsza ich czynność wydzielnicza, przypada na okres od 12 do 18 dnia życia pszczoły. Bywają jednak wypadki, gdy ze względu na duże zapotrzebowanie rodziny pszczelej na wosk oraz istnienie odpowiednich warunków do jego produkcji (obecność matki, dopływ nektaru, temperatura 32-36°), do funkcji tej mogą być zdolne robotnice nieco młodsze i nieco starsze. Po zakończeniu czynności wydzielniczej gruczoły woskowe ulegają uwstecznieniu. Plastry budowane s ą ze świeżego wosku, jednakże wczesną wiosną, gdy robotnic woszczarek jest jeszcze mało, do budowy może być użyty jako domieszka wosk ze starej woszczyny. Jedna łuseczka woskowa waży przeciętnie od 0,0008 do 0,002 g; na 1 kg wosku potrzeba około 1 min łuseczek. W ciągu całego sezonu, jeżeli istnieją dobre warunki, rodzina pszczela może wyprodukować 2-3 kg wosku. W Polsce przeciętna wydajność woskowa rodziny pszczelej jest bardzo niska, wynosi bowiem 300 g w ciągu sezonu. Wosk pszczeli jest ciałem stałym, o matowym drobnokrystalicznym przełomie i słabym charakterystycznym zapachu miodowym. Jest on łamliwy, ale w palcach daje się ugniatać i staje się plastyczny. Barwa wosku może być od białej przez jasnożółtą, zielonożółtą, pomarańczową do ciemnobrązowej o odcieniu zielonkawym. Kolor wosku zależy od barwników przechodzących do niego z kitu pszczelego i pyłku niektórych gatunków roślin. Poza tym na jego kolor może wpłynąć sposób przerobu surowca woskowego. Zapach wosku jest podobny do aromatu miodu, pochodzi bowiem od tych roślin, z których pszczoły pobrały nektar.
do góry